Mga Gusali na Nagsasalita
Ang isang templo ng Tsina ay isang teksto na nakasulat sa kahoy, bato, at ceramic. Ang bawat kurbada ng bubong, bawat pang-itaas ng pinto, bawat inukit na panel ay may kahulugan. Kapag natutunan mong basahin ang wika ng visual na ito, hindi na magiging pareho ang bawat pagbisita sa templo — dahil makikita mong hindi basta-basta pinalamutian ang mga gusaling ito. Ang mga ito ay may encoded na teolohiya, kosmolohiya, at moral na tagubilin sa bawat ibabaw.
Ang Bubong: Saang mga Dragon ay Nakatira
Ang pinaka-natatanging tampok ng anumang templo ng Tsina ay ang sweeping, nakataas na bubong. Ang kurba ay hindi lamang para sa estetik — ito ay tradisyonal na pinaniniwalaan na itinataboy ang masasamang espiritu, na iniisip na naglalakbay sa tuwid na linya. Ang nakataas na mga eaves ay literal na nagbabalik ng masasamang pwersa sa langit.
Ang ridges ng bubong ay kung saan nakatayo ang pinakamahalagang mga simbolo:
Dragon finials (龙吻 lóngwěn) — Dalawang dragon ang humaharap sa isa't isa sa dulo ng mga ridges, kadalasang kumakapit sa isang nagniningas na perlas. Ang mga dragon ay kumakatawan sa imperyal na autoridad kapag matatagpuan sa mga palasyo, ngunit sa mga templo, kumakatawan sila sa kapangyarihan ng langit — ang enerhiya na nagdadala ng ulan at nag-uutos ng kosmos na isinasanib ng templo.
Mga pigura sa bubong (走兽 zǒushòu) — Ang hilera ng maliliit na pigura na nagmamartsa sa kahabaan ng mga gilid ng ridges ng bubong ay sumusunod sa isang mahigpit na hierarchy. Ang mas maraming pigura, ang mas mahalaga ang gusali. Nagsisimula ang pagkakasunod-sunod sa isang lalaking nakasakay sa isang phoenix at nagtatapos sa mga mitolohikal na nilalang: mga dragon, phoenix, mga leon, mga kabayong heavenly, at ang suanni (狻猊 suānní), isang nilalang na kahawig ng leon na sagrado sa Buddha. Ang Hall of Supreme Harmony sa Forbidden City ay may sampung pigura — ang maximum. Karamihan sa mga templo ay may lima hanggang pito.
Ang Tarangkahan: Paglipat sa Hangganan
Ang mga tarangkahan ng templo ay idinisenyo bilang espiritwal na paglipat. Hindi ka basta makapasok — tumatawid ka mula sa profane na mundo papunta sa sagradong espasyo.
Mga diyos sa pinto (门神 ménshén) — Ang mga pinturang o ipinintang pigura ng mandirigma ang nagbabantay sa pasukan. Ang pinakakaraniwang pares ay sina Qin Shubao (秦叔宝) at Yuchi Gong (尉迟恭), dalawang heneral ng dinastiyang Tang na si Emperador Taizong (太宗 Tàizōng). Ayon sa alamat, ang emperador ay nagdusa ng mga bangungot mula sa mga multo ng mga kaaway na kanyang napatay. Ang dalawang heneral ay nagbantay sa pintuan ng kanyang silid-tulugan, at natigil ang mga bangungot. Ang kanilang mga imahe ay iginuhit sa mga pinto sa buong Tsina.
Mga leon na bato (石狮 shíshī) — Isang lalaki na leon na may bola sa ilalim ng kanyang paa (na kumakatawan sa mundo) ang nakatayo sa kanan. Isang babaeng leon na may tuta sa ilalim ng kanyang paa (na kumakatawan sa pag-aalaga) ang nakatayo sa kaliwa. Sila ay mga tagapangalaga, hindi mga dekorasyon. Ang kanilang mga nakabukas na bibig ay madalas na sinasabing umaawit ng "om" — ang sagradong pantig.
Ang nakataas na hangganan (门槛 ménkǎn) — Ang mga templo ng Tsina ay may mataas na kahoy na beam sa ilalim ng pintuan. Kailangan mong tumalon dito, hindi dito tumapak. Ang pagtapak sa hangganan ay itinuturing na pagyurak sa balikat ng Buddha o ng diyos. Ang taas ng hangganan ay nagpapakita ng kahalagahan ng templo.
Ang BURNER ng Insenso: Sentro ng Kapangyarihan
Ang malaking tanso na burner ng insenso (香炉 xiānglú) sa courtyard ay hindi lamang functional — ito ay nagmamarka ng espiritwal na sentro ng kumpleks ng templo. Ito ay nakaposisyon sa gitnang aksis,